Մեզանից յուրաքանչյուը յուրօրինակ, ամբողջական և մյուսներից տարբերվող աշխարհ է, փոքրիկ տիեզերք, որն ունի իր մոլորակները, իր արևը և իր աստղերը: Եվ այդ տիեզերքում մեզանից յուրաքանչյուրը ունի իր անվերջանալի երկար աստիճանը, որի միջոցով շարժվում է: Ինչ-որ մեկի մոտ այդ աստիճանը իրենից ճանապարհ է ներկայացնում, որ կառուցված է ամուր և որակյալ, բայց չգիտես ինչու աստիճանի «տերը» առանձնապես ցանկություն չունի այդ աստիճանով բարձրանալու: Իսկ ինչ- որ մեկի մոտ էլ այդ աստիճանը այնքան փխրուն և անկայուն է, որ ամբողջ կյանքի ընթացքում շարժմանը զուգահեռ պետք է այն «նորոգել»: Բայց այդ աստիճանով բարձրացողը ավելի լավ գիտի աստիճանի արժեքը, նա գնահատում է աստիճանի ամեն մի հարթակը, և շատ հաճախ ավելի վեր է բարձրանում, քան ամուր աստիճանով շարժվողները:
Յուրաքանչյուրիս աստիճանը ունի այնքան հարթակներ, որքան մենք ենք ցանկանում, աստիճանը ներկված է այն գույնով, որով ցանկանում ենք:
Մեր աստիճանի յուրաքանչյուր հարթակի բարձրությունը մենք ենք ընտրում, բայց որքա՜ն հաճախ ենք մենք բարձրության ձգտելով ինքներս մեր աստիճանը կոտրում և փխրուն դարձնում…և իհարկե մենք ենք ընտրում կախված լինել աստիճանի գոյությունից, թե՞ աստիճանը մեր գույությունից կախված դարձնել:Մենք կարող ենք կանգ առնել աստիճանի ցանկացած հարթակի վրա, մի քիչ երկարացնել այդ հարթակի «կյանքը», հանգստանալ, շունչ քաշել: Թվում է, որ աստիճանի տերը մեն ենք, և ու՞մ ինչ գործն է, թե մենք ինչքան կմնանք աստիճանի նույն հարթակում: Իհարկե, ոչ ոքի, բացի աստիճանից, աստիճանը մեզ չի ներում երկար հանգիստը,, նա դաժանորեն մեզ ցած է գլորում: Եվ միշտ հիշեք` երբեք չփորձեք բարձրանալ ՈՒՐԻՇԻ աստիճանով: Շարժվեք Ձեր աստիճանով, թեկուզ դանդաղ բայց հաստատուն քայլերով:
Յուրաքանչյուրիս աստիճանը ունի այնքան հարթակներ, որքան մենք ենք ցանկանում, աստիճանը ներկված է այն գույնով, որով ցանկանում ենք:
Մեր աստիճանի յուրաքանչյուր հարթակի բարձրությունը մենք ենք ընտրում, բայց որքա՜ն հաճախ ենք մենք բարձրության ձգտելով ինքներս մեր աստիճանը կոտրում և փխրուն դարձնում…և իհարկե մենք ենք ընտրում կախված լինել աստիճանի գոյությունից, թե՞ աստիճանը մեր գույությունից կախված դարձնել:Մենք կարող ենք կանգ առնել աստիճանի ցանկացած հարթակի վրա, մի քիչ երկարացնել այդ հարթակի «կյանքը», հանգստանալ, շունչ քաշել: Թվում է, որ աստիճանի տերը մեն ենք, և ու՞մ ինչ գործն է, թե մենք ինչքան կմնանք աստիճանի նույն հարթակում: Իհարկե, ոչ ոքի, բացի աստիճանից, աստիճանը մեզ չի ներում երկար հանգիստը,, նա դաժանորեն մեզ ցած է գլորում: Եվ միշտ հիշեք` երբեք չփորձեք բարձրանալ ՈՒՐԻՇԻ աստիճանով: Շարժվեք Ձեր աստիճանով, թեկուզ դանդաղ բայց հաստատուն քայլերով:
Այս նյութը գրեցի Լեոնիդ Ենգիբարյանի «Աստիճանը» ստեղծագործության ազդեցության տակ: Ներկայացնեմ նաև այդ հրաշալի ստեղծագործությունը, որից կարծում եմ յուրաքանչյուրս կարող է դաս քաղել.
Լեոնիդ Ենգիբարյան «Աստիճանը»
Մի օր ես հանդիպեցի աստիճանին: Դա մի վերև տանող աստիճան էր, որից այնքան հաճախ ցած են գլորվում: Մենք երկար զրուցեցինք և ես շատ բան հասկացա նրա պատմություններից:
Սխալվում են նրանք, ովքեր մտածում են, թե մարդու կյանքում գլխավորը ճանապարհն է: Ոչ, գլխավորը`աստիճաններն են, նրանցով մենք բարձրանում և իջնում ենք (ոչ միշտ և ոչ միշտ ինքնուրույն), աստիճաններով մենք մագլցում ենք, իսկ երբեմն երջանիկ վազում, ցատկում ենք միանգամից երկու աստիճանով դեպի հաջողության մարմարե հարթակը` երբեմն այնքա՜ն փխրուն: Այդտեղից մենք շատ բան ենք տեսնում և շատերն են տեսնում մեզ: Այդ ամենից հետո շատ կարևոր է որոշել` հարկ կա՞ արդյոք բարձրանալ ավելի վեր և ո՞ր սանդուղքով, կամ գուցե ավելի լավ է վերելակ կանչե՞լ և շարջվել մեկ վեր, մեկ վար` կախված նորաձևության մեխանիզմից, հասարակական կարծիքից; քիչ բան չէ, որ ղեկավարում է կամակոր վերելակը: Կան նաև սլանալու սիրահարներ, տալով իրենց սրտի և մտքի ամբողջ ուժը ամենանեղ և վտանգավոր սանդուղքների ամենաբարձունքին, և այնտեղից ներքև իջնելով երկաթգրծերով` հաճույք ստանալով մեծարանքի ծափահարություններից անմտության և քաջության համար: Այդտեղ վերջում չկանգնելու և գայթելու վտանգ կա, իսկ նրանց մոտ, ովքեր նման սանդուղքը իջնում են երկաթգծերով, շունչը կտրում է և գլուխը պտտում: Իսկ ծափահարողնե՞րը...: Նրանք հավաքվում են իհարկե ոչ անկումի համար:
Այո: Մեր կյանքում ամենակարևորը աստիճաններն են, որովհետև, չէ՞ որ յուրաքանչյուր ճանապարհ վերջում դա նույն աստիճանն է, պարզապես սկզբում այնքան էլ դա չի զգացվում: Եվ հատկապես վտանգավոր են կորաձև աստիճանները, երբ շրջադարձերի պատճառով չես զգում, որ ավելի ու ավելի ցած ես իջնում: Ահա թե ինչ պատմեց ինձ վերև տանող ծեր աստիճանը, որը շատ էր տանջվում, երբ իրենից ցած էին գլորվում: Մի՛ նեղացրեք աստիճաններին:
Ճանապարհը միակն է, որ քեզ երբեք չի դավաճանի: Կձանձրացնի հարմարավետությունը, կմարի սերը, և կմնա միայն ճանապարհը, և ինչ-որ տեղ առջևում` Հույսը, որտեղ կլինի սերը, հանգստությունը... Իսկ այսօր դու նորից ճանապարհին ես և նորից քեզ հետ է Անհանգստությունը: Եվ մի խաբիր քեզ` առանց նրա դու չես կարող:Սերն ու հանգստությունը միայն միրաժ են, առանց որոնց չի լինում Ճանապարհ: